Problemy z oczyszczalnią ścieków w Żabowie narastały przez lata. Redakcja wielokrotnie informowała o kolejnych kontrolach i ostrzeżeniach kierowanych do Spółdzielnia Mieszkaniowa Świt przez Zachodniopomorski Inspektorat Ochrony Środowiska. Każda z kontroli potwierdzała pogarszający się stan techniczny oczyszczalni oraz nieprzestrzeganie parametrów pracy instalacji, której właścicielem była spółdzielnia.
Pierwsze próby rozwiązania problemu
Po raz pierwszy o nieprawidłowościach pisaliśmy już w 2015 roku. Wówczas burmistrz Marzena Podzińska, dostrzegając skalę zagrożenia sanitarnego i środowiskowego, zaproponowała przejęcie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej – oczyszczalni i hydroforni – przez Pyrzyckie Przedsiębiorstwo Komunalne. Gmina wystosowała list intencyjny do spółdzielni, jednak odpowiedź nadeszła dopiero po 11 miesiącach. W czerwcu 2016 roku Walne Zgromadzenie Członków SM „Świt” jednomyślnie odmówiło przekazania infrastruktury, co wstrzymało dalsze rozmowy.
Od tamtej decyzji wokół oczyszczalni zapadła cisza — jak się później okazało, pozorna. Kolejne kontrole WIOŚ potwierdzały, że obiekt nie nadaje się do dalszej eksploatacji, a problem narastał.
Brak porozumienia i stracone szanse
W 2022 roku Gmina Pyrzyce ponownie podjęła próbę porozumienia. Zaproponowano wyłączenie starej instalacji i budowę nowej, kontenerowej oczyszczalni – pod warunkiem przekazania przez spółdzielnię wydzielonej części działki. Rozwiązanie to umożliwiałoby pozyskanie środków zewnętrznych. Mimo wielokrotnych rozmów porozumienia nie osiągnięto, a brak zgody ze strony spółdzielni doprowadził do upływu terminu naboru wniosków do PROW.
Nadzieja i nagły zwrot
Podczas spotkania 31 maja 2023 roku, z udziałem gminy i PPK, władze spółdzielni zadeklarowały przekazanie gruntu pod nową oczyszczalnię. Gmina szybko pozyskała środki – blisko 5,7 mln zł – zabezpieczając również wkład własny. Wydawało się, że wieloletni problem zostanie wreszcie rozwiązany.
Rozpoczęto przygotowania dokumentów notarialnych, a ich podpisanie planowano na maj 2024 roku. Wówczas nastąpił nieoczekiwany zwrot: do spółdzielni wszedł likwidator, który wstrzymał podpisanie aktu notarialnego. – „Dziś, kiedy mamy środki na budowę nowej oczyszczalni, zmuszeni jesteśmy czekać na decyzję likwidatora” – podkreśla burmistrz Marzena Podzińska.
Finał inwestycji
Mimo wszystkich przeciwności inwestycja została doprowadzona do końca. W styczniu 2026 roku zakończono zadanie „Budowa oczyszczalni ścieków w Żabowie”. Gmina Pyrzyce pozyskała 5 696 650,17 zł z Rządowy Fundusz Polski Ład, a wkład własny wyniósł 299 823,69 zł. Całkowity koszt przedsięwzięcia to 5 996 473,86 zł. Inwestycję w formule „zaprojektuj i wybuduj” zrealizowała firma SANBUD Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe.
Nowa oczyszczalnia rozwiązała wieloletni problem sanitarny Żabowa, jednak przed władzami gminy Pyrzyce stoją kolejne wyzwania. Nadal nierozwiązana pozostaje kwestia przejęcia sieci kanalizacyjnej, która pozostaje w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej „Świt”. Spółdzielnia od miesięcy nie posiada skutecznie działającego zarządu ani likwidatora – osoby uprawnionej do jej reprezentowania i zdolnej do przeprowadzenia procesu przekazania sieci wodno-kanalizacyjnej oraz terenu, na którym powstała nowa oczyszczalnia, na rzecz gminy Pyrzyce.
Mimo zakończenia kluczowej inwestycji sytuacja prawna i własnościowa infrastruktury w Żabowie pozostaje zatem nadal skomplikowana i wymaga dalszych rozstrzygnięć.
