Dziś nie będzie tradycyjnej widokówki ale historia pewnej, na pierwszy rzut oka, tylko lekko nietypowej koperty (zdjęcie obok).
Dotychczasowe biografie naszego bohatera, a jest nim pastor Paula Kaetzke (1901–1968) koncentrują się głównie na jego długoletniej pracy duszpasterskiej w Holandii, gdzie od 1931 roku służył najpierw w Haarlemie, a następnie – przez ponad trzy dekady – w Niemieckiej Parafii Ewangelickiej w Hadze. Niewiele wiadomo natomiast o wcześniejszym etapie jego życia, czyli posłudze duchownej w Niemczech, a konkretnie na Pomorzu, w regionie Pyrzyc (Wobbermin).
Nowe światło na tę mniej znaną część jego biografii rzuca oryginalna przesyłka pocztowa z Argentyny, zachowana do dziś, adresowana na:
Herrn Pastor Kaetzke
Alemania
Wobbermin bei Pyritz
Wobbermin to historyczna niemiecka nazwa dzisiejszego Obromina w powiecie pyrzyckim. W okresie przedwojennym miejscowość ta posiadała samodzielną parafię ewangelicką, której tradycje sięgały XVIII wieku. Przesyłka, nadana z jego rodzinnego kraju (Kaetzke urodził się w Buenos Aires), najpewniej pochodzi z drugiej połowy lat 20. XX wieku i stanowi bezpośredni dowód, że Paul Kaetzke był wówczas pastorem w tej pomorskiej miejscowości. Oznacza to, że jego działalność duszpasterska na terenie Niemiec obejmowała także Wobbermin, a etap ten nie jest wymieniany w dostępnych opracowaniach niemieckich.
Duchowny oporu – Kaetzke wobec narodowego socjalizmu
Po przeniesieniu do Holandii Kaetzke okazał się nie tylko oddanym duszpasterzem, ale również otwartym przeciwnikiem narodowego socjalizmu. Pełniąc funkcję pastora Niemieckiej Parafii Ewangelickiej w Hadze, odmówił wprowadzenia do nabożeństw form lojalności wobec reżimu hitlerowskiego, m.in. obowiązkowej modlitwy za Adolfa Hitlera. Taka postawa była wyrazem solidarności z Kościołem Wyznającym (Bekennende Kirche) w Niemczech, który opierał się politycznemu podporządkowaniu kościoła przez nazistów.
Zachował niezależność w okresie okupacji Holandii przez Niemców, mimo ryzyka, jakie wiązało się z prowadzeniem duszpasterstwa dla niemieckich emigrantów i uchodźców w czasie wojny. Jego postawa zyskała uznanie zarówno w Niemczech, jak i w Holandii.
Odznaczenia i uznanie po wojnie
Po zakończeniu II wojny światowej, Paul Kaetzke pozostał w Hadze jako pastor aż do 1966 roku. W uznaniu jego zasług został odznaczony przez rząd RFN – m.in. Krzyżem Zasługi na Wstędze (Verdienstkreuz am Bande) Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec.
Cieszył się także szacunkiem władz holenderskich, jako jeden z nielicznych niemieckich duchownych publicznie sprzeciwiających się polityce III Rzeszy poza granicami kraju.
Odnalezienie przesyłki pocztowej adresowanej do pastora Kaetzkego w Wobbermin może być istotnym wkładem w rekonstrukcję losów lokalnej pyrzyckiej społeczności, jak i w pełniejsze ujęcie biografii duchownego, który odważnie sprzeciwił się totalitarnemu reżimowi. To również dowód na to, że historia lokalna i światowa często przecinają się w zaskakujących miejscach, jak choćby w maleńkiej pomorskiej wsi u progu II wojny światowej.
