Od 1 września 2026 roku zmienią się zasady żywienia dzieci i młodzieży w polskich szkołach i przedszkolach. W stołówkach obowiązkowo pojawią się m.in. obiady roślinne na bazie nasion roślin strączkowych, częściej wykorzystywane będą produkty pełnoziarniste, warzywa i owoce, a przynajmniej dwa razy w tygodniu zupy mają być przygotowywane na wywarach warzywnych. Zmieni się również oferta szkolnych sklepików i automatów.
Nowe przepisy wynikają z rozporządzenia Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 roku, które zastępuje regulacje obowiązujące od 2016 roku. Ministerstwo tłumaczy zmiany potrzebą kształtowania zdrowszych nawyków żywieniowych dzieci i ograniczenia spożywania produktów wysoko przetworzonych, nadmiernych ilości cukru, soli i tłuszczu.
RAZ W TYGODNIU OBIAD ROŚLINNY
Jedną z najbardziej zauważalnych zmian będzie obowiązek przygotowania co najmniej raz w tygodniu obiadu w pełni roślinnego, którego podstawą będą nasiona roślin strączkowych.
Na szkolnych talerzach większą rolę mają więc odgrywać m.in. fasola, groch, soczewica czy ciecierzyca.
To element promowanej przez resort zdrowia tzw. diety planetarnej, zakładającej zwiększenie udziału produktów roślinnych w codziennym żywieniu.
Więcej ma być także świeżych warzyw i owoców, produktów sezonowych oraz produktów zbożowych z pełnego przemiału.
ZUPA CZĘŚCIEJ NA WYWARZE WARZYWNYM
Zmiany obejmą również sposób przygotowywania zup.
Co najmniej dwa razy w tygodniu mają być one przygotowywane na wywarach warzywnych.
Przepisy zwracają też uwagę na wykorzystywanie produktów lokalnych i sezonowych oraz ograniczanie ilości cukru dodawanego do napojów przygotowywanych w stołówkach.
Podstawowym napojem podawanym dzieciom ma być przede wszystkim woda.
ALTERNATYWA DLA DZIECI NA DIECIE ROŚLINNEJ
Nowe przepisy uwzględniają także dzieci, które nie spożywają produktów odzwierzęcych.
W dniach, w których szkoła lub przedszkole podaje posiłki zawierające mięso albo ryby, placówka będzie miała obowiązek zapewnienia takim dzieciom alternatywnej potrawy roślinnej bez dodatku produktów odzwierzęcych.
W przepisach uwzględniono również m.in. produkty bezglutenowe i bezlaktozowe oraz roślinne zamienniki produktów mlecznych wzbogacone przynajmniej w wapń i witaminę B12.
ZMIANY TAKŻE W SZKOLNYCH SKLEPIKACH
Nowe zasady nie ograniczają się do stołówek.
Ministerstwo Zdrowia wprowadziło zamknięty katalog grup produktów, które będzie można sprzedawać dzieciom i młodzieży na terenie szkół. Zasady obejmują również automaty vendingowe.
W sprzedaży pozostaną m.in. pieczywo, kanapki, sałatki, produkty mleczne, napoje roślinne, produkty zbożowe, owoce i warzywa, niesolone i niesłodzone orzechy oraz nasiona, a także soki, przeciery i musy bez dodatku cukru.
Dopuszczona będzie również gorzka czekolada o wysokiej zawartości kakao oraz bezcukrowe gumy do żucia.
Z katalogu usunięto natomiast dotychczasową kategorię „inne”, która pozwalała na sprzedaż produktów o niższej wartości odżywczej.
MNIEJ CUKRU
Zaostrzone zostają także wymagania dotyczące zawartości cukru w części produktów i napojów.
Szczególne ograniczenia dotyczą napojów przygotowywanych na miejscu. Chodzi o to, aby szkolna herbata, kakao czy inne przygotowywane napoje nie stawały się dodatkowym źródłem dużych ilości cukru.
Zmiany mają również ograniczyć dostępność żywności o niskiej wartości odżywczej i jednocześnie zwiększyć udział produktów pełnoziarnistych, owoców, warzyw i produktów roślinnych.
A CO Z JEDZENIEM PRZYNIESIONYM Z DOMU?
Tu ważne wyjaśnienie dla rodziców.
Nowe przepisy nie dotyczą jedzenia i przekąsek, które dzieci przynoszą do szkoły z domu.
Rodzic nadal będzie mógł zdecydować, co przygotuje dziecku do szkoły. Regulacje dotyczą natomiast żywności oferowanej przez szkołę lub przedszkole – przede wszystkim stołówek, sklepików i automatów.
ZMIANY JUŻ OD 1 WRZEŚNIA
Nowe przepisy zaczną obowiązywać wraz z rozpoczęciem roku szkolnego 1 września 2026 roku i obejmą szkoły, przedszkola oraz inne placówki systemu oświaty prowadzące żywienie dzieci i młodzieży lub sprzedaż żywności.
Ministerstwo Zdrowia przekonuje, że zmiany mają poprawić jakość żywienia najmłodszych i kształtować prawidłowe nawyki na przyszłość.
Dla szkolnych kuchni oznacza to jednak konieczność dostosowania jadłospisów, receptur i zakupów do nowych wymagań.
Od września szkolny obiad ma więc wyglądać nieco inaczej – więcej produktów roślinnych, warzyw i pełnego ziarna, mniej cukru, a przynajmniej raz w tygodniu obowiązkowy obiad oparty na roślinach strączkowych. Jak nowe menu przyjmą sami uczniowie, przekonamy się już za kilkanaście dni.
