Sołtys jest osobą, która na mocy zaufania mieszkańców wsi, dba o interesy lokalnej społeczności i przedstawia jej postulaty wobec władz gminnych. Czy jednak sołtys ma prawną możliwość bycia radnym w gminie, w której zamieszkuje? Czy w takiej sytuacji ma możliwość pobierania dwóch diet? Jak się okazuje, prawo nie nakazuje, by sołtys po uzyskaniu mandatu radnego był zobowiązany do rezygnacji z dotychczasowej funkcji. Łączenie funkcji sołtysa i radnego ma swoich zagorzałych krytyków. Radny jest osobą, która reprezentuje władzę ustawodawczą, tworząc prawo miejscowe. Sołtys jest natomiast organem wykonawczym jednostki pomocniczej gminy. Już w tym momencie widać, że zestawienie funkcji radnego (władzy ustawodawczej) i sołtysa (władzy wykonawczej) przeczy konstytucyjnej zasadzie trójpodziału władzy, która dzieli się na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą.
W przypadku radnego otrzymywanie diety jest uprawnieniem gwarantowanym przez prawo. Sołtys może (choć nie musi) otrzymywać dietę lub zwroty kosztów podróży służbowej na zasadach ustalanych przez gminę. W sytuacji, gdy sołtys pełni również funkcję radnego, nie istnieją żadne przeszkody prawne, by z tej racji miał pobierać dwie diety.
Dlaczego poruszamy ten temat w artykule, a to dlatego że na w/w temat nawet Regionalne Izby Obrachunkowe nie mają jednolitego zdania. A gminy w sprawie wypłaty diety dla radnego, który jednocześnie pełni funkcję sołtysa kierują pytania systematycznie do regionalnych izb obrachunkowych. Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu po kompleksowej kontroli przeprowadzonej w gminie Kotlin zaleciła zaprzestania wypłaty podwójnej diety za udział w sesjach rady gminy dla osoby pełniącej jednocześnie funkcję radnego i sołtysa. Zdaniem RIO gmina wbrew przepisom wypłacała za udział w sesji podwójną dietę sołtysowi, który jednocześnie pełnił funkcję radnego.
Jak wygląda temat dwuwładzy w gminach powiatu pyrzyckiego ?
Zadaliśmy samorządom następujące pytania:
1. Proszę o informację, czy w obecnej radzie gminy są radni będący jednocześnie sołtysami w Państwa gminie?
2. Jeżeli są takie przypadki, to proszę o podanie nazwiska radnego i sołectwa jakiego jest sołtysem
3. Proszę o podanie wysokości diety sołtysa i diety radnego jakie pobiera dany radny
4. Czy w gminie obowiązują jakieś uregulowania prawne, określające zasady postępowania w przypadku kiedy radny gminy jest jednocześnie sołtysem?
5. Czy będą podjęte w najbliższym czasie kroki prawne zmierzające do uregulowanie tego zagadnienia?
Otrzymaliśmy odpowiedzi:
GMINA PRZELEWICE
Ad.1 Informuję, że w obecnej kadencji Rady Gminy znajdują się radni, którzy pełnią jednocześnie funkcję sołtysa w poszczególnych sołectwach na terenie naszej gminy.
Ad.2 W obecnej kadencji Rady Gminy funkcje radnych oraz sołtysów łączą następujące osoby:
Ewa Połczyńska – Sołtys Sołectwa Żuków,
Żaneta Mrówczyńska – Sołtys Sołectwa Przywodzie,
Dariusz Skiba – Sołtys Sołectwa Karsko,
Krystian Krzykwa – Sołtys Sołectwa Lucin.
Ad.3 Wysokość diet pobieranych przez radnych pełniących jednocześnie funkcję sołtysa w naszej gminie przedstawia się następująco:
Ewa Połczyńska – dieta sołtysa: 350,00 zł, dieta radnego: 947,00 zł,
Żaneta Mrówczyńska – dieta sołtysa: 350,00 zł, dieta radnego: 789,00 zł,
Dariusz Skiba – dieta sołtysa: 350,00 zł, dieta radnego: 789,00 zł,
Krystian Krzykwa – dieta sołtysa: 350,00 zł, dieta radnego: 947,00 zł.
Ad. 4 W gminie nie obowiązują szczególne uregulowania prawne, które określałyby zasady postępowania w przypadku, gdy radny gminy pełni jednocześnie funkcję sołtysa.
Ad.5 W najbliższym czasie nie planuje się podejmowania żadnych kroków prawnych mających na celu uregulowanie kwestii łączenia funkcji radnego gminy z funkcją sołtysa.
GMINA WARNICE
Ad.1 Tak, w obecnej Radzie jest 3 Radnych będącymi jednocześnie Sołtysami.
Ad.2 W Radzie Gminy Warnice są 3 osoby pełniące funkcję Radnego i Sołtysa jednocześnie tj. Radna Małgorzata Brząkała – sołectwo Grędziec, Radna Magdalena Lechanta sołectwo Reńsko oraz Radna Urszula Sroka sołectwo Zaborsko.
Ad.3 Wysokość diety Radnego i Sołtysa reguluje uchwała Nr XXXI/176/2021 Rady Gminy Warnice w sprawie diet radnych i sołtysów oraz zwrotu kosztów podróży służbowych przysługujących radnym Rady Gminy Warnice zmieniona przez Uchwała Nr X/54/2025 zmieniająca uchwałę w sprawie diet radnych i sołtysów oraz zwrotu kosztów podróży służbowych przysługujących radnym Rady Gminy Warnice.
Ad.4 Uregulowanie zostało wprowadzone uchwałą Uchwała Nr X/54/2025 zmieniająca uchwałę w sprawie diet radnych i sołtysów oraz zwrotu kosztów podróży służbowych przysługujących radnym Rady Gminy Warnice.
Ad.5 jw.
GMINA KOZIELICE
Ad. 1. Proszę o informację, czy w obecnej radzie gminy są radni będący jednocześnie sołtysami w Państwa gminie?
W radzie Gminy Kozielice są radni będący jednocześnie sołtysami
Ad. 2. Jeżeli są takie przypadki, to proszę o podanie nazwiska radnego i sołectwa jakiego jest sołtysem: Barbara Kochanowska – sołectwo Kozielice, Anna Strąk – sołectwo Przydarłów, Jacek Benka – sołectwo Rokity, Roman Stolarczyk – sołectwo Trzebórz Ad. 3.Proszę o podanie wysokości diety sołtysa i diety radnego jakie pobiera dany radny .
Sołtys otrzymuje zryczałtowaną kwartalną dietę w wysokości 900zł.
Radny za udział w sesji otrzymuje dietę w wysokości 450zł.
Radny będący Przewodniczącym danej Komisji za posiedzenie komisji otrzymuje dietę w wysokości 500 zł.
Ad. 4. Czy w gminie obowiązują jakieś uregulowania prawne, określające zasady postępowania w przypadku kiedy radny gminy jest jednocześnie sołtysem?
Wysokość diety dla sołtysa została uchwalona uchwałą rady gminy, jak również wysokość diety dla radnego.
Ad. 5. Czy będą podjęte w najbliższym czasie kroki prawne zmierzające do uregulowanie tego zagadnienia?
Na chwilę obecną nie są podejmowane kroki prawne zmierzające do uregulowania powyższego zagadnienia.
GMINA BIELICE
Informujemy, że na terenie Gminy Bielice nie ma radnego pełniącego jednocześnie funkcję sołtysa. Gmina Bielice nie posiada żadnych uregulowań prawnych określających zasady postępowania w przypadku kiedy radny gminy jest jednocześnie sołtysem.
GMINA PYRZYCE
Ad. 1 i 2. W obecnej kadencji osobą pełniącą funkcję sołtysa i radnego jest pan Łukasz Hładki – Sołtys Sołectwa Mielęcin.
Ad. 3. Dieta radnego Łukasza Hładkiego – przewodniczącego Komisji Polityki Społecznej i Komunalnej wynosi 1285 zł miesięcznie. Dieta Sołtysa – miesięczna zryczałtowana dieta w wysokości 300 zł.
Ad. 4. W Gminie Pyrzyce nie występują żadne uregulowania prawne określające zasady postępowania w przypadku, kiedy radny Rady Miejskiej sprawuje również funkcję sołtysa.
Ad. 5. Na dzień dzisiejszy diety radnych wypłacane są na podstawie Uchwały Nr XXXIX/ 335/09 Rady Miejskiej w Pyrzycach z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie zasad otrzymywania i wysokości diet radnych, zm.: Uchwałą Nr XLIV/ 393/09 Rady Miejskiej w Pyrzycach z dnia 25 czerwca 2009 r., Uchwałą Nr VII/ 74/11 z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie uchwały w sprawie zasad otrzymywania i wysokości diet radnych. Natomiast diety sołtysów wypłacane są na podstawie Uchwały Nr XLIII/ 329/21 Rady Miejskiej w Pyrzycach z dnia 25 listopada 2021 r. w sprawie ustalenia zasad i wysokości diet oraz zwrotu kosztów podróży służbowych sołtysom.
W chwili obecnej nie przewiduje się wprowadzenia zmian do obowiązujących uchwał.
GMINA LIPIANY
Ad. 1. W obecnej Radzie są radni będący jednocześnie sołtysami w naszej gminie.
Ad. 2. Sebastian Siedzielnik – Krasne, Bogdan Sawa – Dębiec, Danuta Gołębiowska – Jedlice.
Ad.3. Każdy z sołtysów otrzymuje dietę w wysokości 466,60 zł. Dodatkowo jako radny: Sebastian Siedzielnik otrzymuje dietę w wysokości 933,20 zł, Bogdan Sawa – 1003, 19 zł, Danuta Gołębiowska – 1119,84 zł.
Ad. 4. W gminie Lipiany kwestie zasad postępowania w przypadku zbiegu uprawnień do diety sołtysa i radnego zostały uregulowane w 4 ust. 5 uchwały nr X/74/2025 Rady Miejskiej w Lipianach z dnia 25 lutego 2025 r.
Ad.5. Zagadnienie zostało uregulowane w uchwale nr X/74/2025 Rady Miejskiej w Lipianach z dnia 25 lutego 2025 r.
Jak widać, tylko w gminie Bielice żaden sołtys nie jest radnym i żaden radny nie jest sołtysem, w pozostałych gminach różnie, a najwięcej tego typu przypadków widzimy w gminach Przelewice i Kozielice. Dobrze by było, gdyby Regionalne Izby Obrachunkowe w poruszonym temacie ujednoliciły swoje opinie.
PP
